កំណើត​របស់​មហា​ទស្សនៈ​វិទូ ខុង ជឺ

 ប្រហែល​ជិត ២០០ឆ្នាំ​ មុន​គ.ស នៅ​ប្រទេស​ចិន​ខាង​ជើង កើត​មាន​រាជា​ណាចក្រ​មួយ​ប្រកប​ដោយ​អរិយធម៌ភ្លឺ​រុង​រឿង គឺ​រជ្ជកាល​មហាចាង ដែល​មាន​រាជ​ធានី​នៅ​ក្រុង​ ឆាង​ យ៉ាង។ អ្នក​ប្រាជ្ញ​ខាង​ប្រវត្តិ​វិទ្យា​សម័យ​ថ្មី​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​សម័យ​ដ៏​យូរ​លង់នោះ ថា “យុគសំរិទ្ធិ”។  ប្រជា​ជន​អ្នក​នរគរ​មាន​ជីវភាព​ រស់​នៅ​យ៉ាង​សម្បូរ​សប្បាយ​ ព្រោះភោគ​ទ្រព្យ​ធម្ម​ជាតិ របរ​កសិកម្ម​នេសាទ និង​ការ​ចិញ្ចឹម​សត្វ​ជា​ដើម បាន​ជួយ​គាំ​ទ្រ​មនុស្ស​លោក​នៅ​ក្នុង​ទីនេះ​ឲ្យ​រួច​ចាក​ពី​ការ​អត់ឃ្លានទុរភិក្ស។ តែ​លក្ខណៈ​សាសនា​ និង ​ជំនឿទៅ​លើ​លោក​ធាតុ ជា​គ្រឿង​សក្តិ​សិទ្ធិ ​ដែល​​សន្ត​តិវង្ស​ចាង បើក​ដៃ​ឲ្យ​សង្គម​ប្រពៃណី​ខ្លួន​អនុវត្តទៅ​លើ​ប្រជាជន​នោះ គឺ​ជា​ទុក្ខ​ចារកិច្ច​សម្រាប់​ប្រជា​ពលករ។ វា​មាន​លក្ខណៈ​ឃោរ​ឃៅ​ដែលអ្នក​ស្រុក​អ្នក​ភូមិ​ភ័យ​ខ្លាច​ជាង​សង្គ្រាម​របស់​អនារ្យ​ប្រជាគមសាប​ព្រោះ​មក​លើ​ពួកគេ​នោះ​ទៅទៀត។  សន្ត​តិវង្ស​ចាង បាន​បើក​ដៃ​ឲ្យ​អាចារ្យ​សាសនា​ប្រារព្វ​ពិធី​បូ​ជា​មនុស្ស​ កាប់​សម្លាប់​ប្រជាជន​រាប់​ពាន់​នាក់ និងសេះ​រាប់​រយក្បាល​ ជីកកប់​វត្ថុ​ដ៏​មាន​តម្លៃ​ផ្សេងៗ មាន​រថល្អៗ គ្រឿង​សាស្ត្រាវុធ​ យុទ្ធភណ្ឌ​ដែល​មាន​ដាំ​ត្បូង​គុជ​ មាស​ ពេជ្រ ព្រម​ទាំង​របស់​ប្រើ​ប្រាស់​ដ៏​មាន​តម្លៃ​ច្រើន​ទៀត ដូច​ជា​ផើងជើងបីធ្វើ​ពី​សំរិទ្ធិបញ្ចុះ​ទៅ​ក្នុង​ផ្នូរជាមួយ​នឹង​សាក​សព​ កាល​ណា​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ ឬ​ញាតិវង្ស​ណាម្នាក់​ចូល​ទីវង្គតទៅ។ លក្ខណៈ​ជំនឿ​ទៅលើភាព “សក្តិសិទ្ធិ” នេះ​ពុំ​គ្រាន់​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​រង្វង់​រាជ​វាំង​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​បាន​សាយ​ភាយ​សព្វ​គ្រប់​ច្រក​ល្ហក និង​ខាំ​ជាប់​ក្នុង​ផ្នត់​អារម្មណ៍​ប្រជាជន​ចិន​ទាំង​មូល សូម្បី​តែ​ជាង​ស្មិត ឬជាង​សាង​សាស្ត្រាវុធក៏​បាន​ប្រើ​វិធី​សម្លាប់​មនុស្ស​ ដើម្បី​យក​ឈាម​មក​ស្ល​លាយ​នៅ​ក្នុង​លោហធាតុ​របស់​ខ្លួន​ដែរ។ ម្យ៉ាង​ទៀត គេ​តែង​មានជំនឿ​ថា​ “មនុសស្​ដែល​គេ​ពិឃាត​ នឹង​ក្លាយ​ទៅ​ជា​អសុរកាយ ចាំ​ថែរក្សា​វត្ថុ​សក្តិ​សិទ្ធិ​ទាំងនេះ​អស់​កាល​ជា​អង្វែង​ទៅ”។ នៅ​សម័យ​មហា​ចាង មេទ័ព​ទាំង​ឡាយContinue reading “កំណើត​របស់​មហា​ទស្សនៈ​វិទូ ខុង ជឺ”

ប្រវត្តិ​នៃ​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល

Archimedes បើសិនជាក្នុងសៀវភៅសិក្សាភាសាខ្មែរទូទៅគេសរសេរឈ្មោះគាត់ថា “ អាកស៊ីម៉ែត”

ប្រវត្តិ​មុខ​របរ​ផ្នែក​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល

(History of the civil engineering profession) See also: History of structural engineering វិស្វកម្ម​ គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ជីវិត​មនុស្ស​តាំងពី​កំណ​កំណើត​មនុស្ស​ជាតិ​មក​ម៉្លេះ។ ការ​អនុវត្ត​ដំបូង​បង្អស់​នៃ​សំណង់​ស៊ីវិល​ ប្រហែល​មាន​ចាប់​ពី ឆ្នាំ ៤០០០ និង ២០០០ នៃ​ពុទ្ធ​សករាជ នៅ​សម័យ​អេស៊ីប​បុរាណ និង មេសូប៉ូតាមា (អ៊ីរ៉ាក់​ពី​បុរាណ) នៅ​ពេល​ដែល​មនុស្ស​ចាប់​ផ្តើម​បោះ​បង់​ចរក​ភាព (ភាព​ពនេចរ​គ្មាន​ទិស​ដៅ) ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ចេះ​រៀប​ចំ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ជម្រក​សម្រាប់​ជ្រក​កោន។ ក្នុង​កំឡុង​ពេល​នេះ ការ​ដឹក​ជញ្ជូនជា​ផ្នែកសំខាន់​មួយ​ ដែល​បាន​រីក​លូត​លាស់​ ហើយ​ដឹក​នាំ​ទៅ​ការ​អភិវឌ្ឍ​នៅ​កង់​វិល​ និង ទូក។ រហូត​មក​ទល់​សម័យ​ទំនើប​កាល​ពី​មុន​នេះ​ នៅ​តែ​មិន​មាន​ការ​វែក​ញែក​ច្បាស់​លាស់​នៅ​ឡើយ​រវាងផ្នែក​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល និង ផ្នែក​ស្ថាបត្យ​កម្ម។ រីឯ​អត្ថ​ន័យ​នៃ​ពាក្យ វិស្វ​កម្ម និង​ ស្ថាបត្យ​កម្ម ធ្លាប់​បាន​គេ​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ន័យ​តែ​មួយ​ ទៅ​តាម​តំបន់​ផ្សេង​ៗ​ជា​ច្រើន ដែល​គេ​ហៅ​វិស្វករ​ និង ស្ថាបត្យ​ករ​ មាន​ភាព​ដូច​គ្នា។ សំណង់​ ពីរ៉ាមីត នៅ​ប្រទេស​អេស៊ីប (ប្រហែល​ព.ស ២៧០០ ដល់ ២៥០០) គឺ​ជា​សំណង់​ដំបូង​Continue reading “ប្រវត្តិ​មុខ​របរ​ផ្នែក​វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល”

វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល (Civil engineering)

វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល គឺ​ជា​ការ​សិក្សា​ទៅ​លើ ជំនាញ​ផ្នែក​វិស្វកម្ម(professional engineering) ដែល​ទាក់​ទង​ទៅ​នឹងការ​រចនា ការ​សាង​សង់ និង ការ​ជួស​ជុល​ទៅ​លើ​ផ្នែក​រូប​សាស្ត្រ​ និង បរិស្ថាន​ធម្ម​ជាតិ​ រួម​បញ្ចូល​នូវ​ការ​ងារ​ផ្នែក​ផ្លូវ​ថ្នល់ ស្ពាន ប្រឡាយ ទំនប់ទឹក និង សំណង់​អគារ។ វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល គឺ​ជា​វិជ្ជា​ដ៏​ចំណាស់ជាង​គេ​បំផុត​ក្នុង​ចំណោម​វិជ្ជា​វិស្វ​កម្ម​លើ​ពិ​ភព​លោក​នេះ បន្ទាប់​ពី​វិស្វកម្ម​យោធា (military engineering)។ មុខ​វិ​ជ្ជា​នេះ​ត្រូវ​បាន​ផ្តាច់​ចេញ​ពី​វិស្វកម្ម​យោធា។ ជាទូ​ទៅ​ វិស្វ​កម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល មាន​បែង​ចែក​ចេញ​ជា​មុខ​វិជ្ជា​តូច​ៗទៀត ដែល​មាន​ដូច​ជា៖ វិស្វ​កម្ម​បរិស្ថាន (environmental engineering), វិស្វ​កម្ម​បច្ចេក​ទេស​ភូគព្ភ​សាស្ត្រ (geotechnical engineering)​, វិស្វ​កម្ម​រចនា​សម្ព័ន្ធ​សំណង់ (structural engineering), វិស្វ​កម្ម​ដឹក​ជញ្ជូន (transportation engineering), វិស្វ​កម្ម​នគរោបនីយ​កម្ម (municipal or urban engineering)​, វិស្វ​កម្ម​សម្ភារៈ​វិស្វកម្ម​ផ្នែក​ធន​ធាន​ទឹក (water resources engineering,materials engineering), វិស្វ​កម្ម​នា​វា (coastal engineering), ការ​វិភាគវិស្វកម្ម​ (surveying), និង វិស្វ​កម្ម​សំណង់Continue reading “វិស្វកម្ម​សំណង់​ស៊ីវិល (Civil engineering)”